Het verhaal van Elisabeth Groen

Het ontstaan van Amersfoort

Amersfoort is ontstaan op de plek waar drie beken samenkomen. Van deze beken is de Heiligenbergerbeek – die vroeger Luntersche beek heette – het best bewaard gebleven. Het beekdal, dat ontstond in de laatste ijstijd, is voor de stad en de streek van onschatbare waarde. Er is geen stad in Nederland waar een beek zo diep doordringt tot in het middeleeuwse stadshart.

Meander verhuist, college wil groen Beekdal

Eind vorige eeuw werd bekendgemaakt dat het Meander Medisch Centrum van haar locaties op het Elisabethterrein en de Lichtenberg zou verhuizen naar een nieuw complex aan de Maatweg in het noorden van Amersfoort. Wat er met het Elisabethterrein zou gebeuren bleef lang onduidelijk. Al snel richtten betrokken burgers de Stichting Heiligenbergerbeekdal op, die zich beijverde voor het behoud, herstel en het bevorderen van de natuur- en cultuurwaarden van het Heiligenbergerbeekdal. Mede dankzij de jarenlange inspanningen van de stichting werd in het coalitieakkoord 2013-2014 vastgelegd dat er voor de Elisabethlocatie een ‘groen bestemmingsplan voor een groen Beekdal’ zou komen. Alleen het ketelhuis met schoorsteen en de ‘witte villa’ zouden behouden blijven. De rest van het terrein, dat grenst aan Park Randenbroek, Vosheuvel en – aan de andere kant van de snelweg – Landgoed Lockhorst, zou worden omgetoverd tot een groen stadspark. Zo zou het zuiden van Amersfoort worden verrijkt met een groen-blauwe long: Het Beekdal.

Gemeente wil omwonenden betrekken bij de plannen

Maar er stond nog iets opmerkelijks in het coalitieakkoord. Namelijk dat het plan voor inrichting en beheer van het park zou worden gemaakt in samenwerking met omwonenden en andere betrokkenen. Dat is, zoals wij allemaal weten, geen gebruikelijke gang van zaken. Doorgaans betrekken overheden burgers pas bij hun plannen als die plannen op een haar na zijn afgerond. Geïnspireerd door de filosofie van het Nieuwe Samenwerken werd, op 13 april 2013, de kerngroep Samenwerking Elisabeth Groen samengesteld, die bestond uit omwonenden, vertegenwoordigers van organisaties als Stichting Heiligenbergenbeekdal en de SGLA (Samenwerkende Groeperingen Leefbaar Amersfoort), en medewerkers van de gemeente Amersfoort.

Van idee naar plan in slechts 8 maanden

Deze kerngroep organiseerde op 5 juni 2013, samen met Ecologisch Adviesbureau Waardenburg, een ‘droomavond’ voor de stad waarbij 200 ideeën werden verzameld. Die ideeën werden verder uitgewerkt in brainstormsessies, die werden begeleid door Adviesbureau Haver Droeze, dat vervolgens een Inrichting-en-Beheerplan opstelde dat recht deed aan de wensen van de stadsbewoners én paste binnen de gestelde kaders. Dat plan werd op 17 december 2013 nagenoeg unaniem aangenomen door de gemeenteraad. U leest het goed, dit hele proces werd in een recordtijd van acht maanden (!) afgerond.

Omwonenden: laat ons het park beheren

De opvallendste wens van de betrokken omwonenden was dat het hier niet zou eindigen. Dus werd de stichting Elisabeth Groen opgericht, onbezoldigd bestuurd door omwonenden, aan wie de inrichting en het beheer van het park werd toevertrouwd. Het akkoord waarin deze unieke samenwerking tussen burgers en gemeente werd vastgelegd, is getekend op 6 oktober 2014.